این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۳، شماره ۵، صفحات ۱۱۵-۱۲۹
عنوان فارسی اطوار مرکز، تحلیلی بر مراتب مفهوم مرکز در معماری
چکیده فارسی مقاله یکی از مفاهیمی که در مطالعات نظری معماری از آن بسیار سخن گفته ‌شده،‌ مفهوم «مرکز» است. در حوزۀ هنر و معماری، کریستیان نوربرگ شولتس، رودولف آرنهایم و کریستوفر الکساندر، مفهوم «مرکز» را مبنا و اساس نظریه‌پردازی‌های خویش قرار داده‌اند. با رجوع به سخنان نظریه‌پردازان در این باب، آشکار می‌شود که آن‌ها از منظرهای متفاوتی به این مفهوم واحد نگریسته‌اند؛ بنابراین، با جمع‌آوری و کنار هم گذاشتن آرای این نظریه‌پردازان، نه تنها این مفهوم آشکارتر نمی‌شود، بلکه بر ابهام آن افزوده می‌شود. این نوشتار در پی آن است که با تأمّل در آرای مختلف دربارۀ مرکز و یافتن جایگاه هر سخن، این ابهام را تا حدی برطرف کند. برای رسیدن به این هدف، ابتدا وجوه مشترک مرکز از خلال سخنان پراکندۀ نظریه‌پردازان نمایان می‌شود. سپس با تأمل در آرای ایشان آشکار می‌گردد که با وجود اینکه همگی از واژۀ مرکز استفاده می‌کنند، گویا انواع (مراتب) گوناگونی از مرکز را مدّنظر دارند؛ لذا تلاش می‌شود مراتب مختلف مرکز با تعمّق در سخنان نظریه‌پردازان، استخراج، نام‌گذاری و شرح داده شود. با تحلیل مضمونی گفته‌های ایشان در نهایت، پنج مرتبه برای این مفهوم معرفی می‌شود که عبارت‌اند از: مرکز حقیقی، جوهری، معنایی، عملکردی و کالبدی (شامل مصنوع و طبیعی). مرکز حقیقی هستی غالباً موضوع بحث ادیان بوده ‌است. هرچند کریستوفر الکساندر آن را در پدیده‌های طبیعی نیز آشکار می‌یابد. مرکز جوهری اشاره به لایه‌هایی درونی هر پدیده دارد که چیستی آن را معیّن می‌کند. ترکیب واژگانی «مرکز معنایی» را نوربرگ‌شولتس به کار برده است و مفهوم آن را نیز کریستوفر الکساندر به مثابۀ یکی از مراکز شرح داده است. هر دوی آن‌ها به مرکز معنایی در ساحت باطنی‌اش توجه کرده‌اند. کریستوفر الکساندر و رودولف آرنهایم عملکردهای یک پدیده را نیز در زمرۀ مراکز تشکیل‌دهندۀ کلیت پدیده به‌شمار می‌آورند و مرکز عملکردی با رجوع به آثار ایشان تعریف می‌شود. مرکز کالبدی، تمرکزی در فضای عینی است. چنانچه این تمرکز در طبیعت بوجود آید، آن را مرکز طبیعی گویند و اگر تمرکزی در محیط مصنوع توسط انسان به‌وجود آید، آن را مرکز کالبدی مصنوع می‌نامند. مرکز مانند هر مفهوم دیگری در عالم، نظام معنایی ذومراتبی دارد؛ نظامی که سیری از ظاهر به باطن را طی می‌کند و تمام پیکرۀ معماری را در بر می‌گیرد. اختلاف نظریه‌پردازان در تبیین مفهوم مرکز، به‌علت همین مراتب مختلف آن است؛ بنابراین می‌توان از اطوار مرکز سخن گفت.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله مرکز، معماری، سلسله‌ مراتب معنایی، ادراک بصری، پدیدارشناسی،
عنوان انگلیسی Modes of Center, Analysis of a Semantic Hierarchy of Center
چکیده انگلیسی مقاله One of the concepts which have been mostly discussed in architecture studies is the concept of “center”. In the field of art and architecture, theorist like Christian Norberg-Shults, Rudolf Arnhiem and Christopher Alexander, have based their theories on this concept. By referring to their studies, it will be clarified that each one of them have different point of view to this aspect. Therefore, by gathering and putting their theories together, not only this concept won’t be more explicit but also increases its ambiguity. In this article, by contemplating on different opinions about “center” and also finding their proper position, we try to disambiguate of this concept. To achieve this goal first of all various aspect of “center” will be unfolded throughout the studies of the theorists. Afterward by contemplating on their opinions, it will be cleared that although they all utilized the same word, but it seems that they consider different type of this meaning. Therefore the hierarchy of “center” will be extracted, nominated and illustrated. By thematic analysis, five clusters will be nominated for this concept, which are: intrinsic, essential, semantic, functional, template (artificial and natural) center. “Center” like any other concepts in cosmos have “hierarchy meaning” from physical appearance to inner conscience, which affects all aspect of architecture. The variety of the theories in explaining the concept of center is caused because of this hierarchy meaning. Therefore we can discuss about the “modes of center”.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله مرکز, معماری, سلسله‌ مراتب معنایی, ادراک بصری, پدیدارشناسی
نویسندگان مقاله ضحی ندیمی |


کاظم مندگاری |


علی محمدی |


نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111726_a1747870595dc1a90704104d4e9bcd59.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات