این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۳، شماره ۵، صفحات ۵۷-۷۹
عنوان فارسی بررسی تطبیقی باغ‌سازی ایران در دوران ساسانی و اسلامی براساس توصیف‌های بهشتی
چکیده فارسی مقاله باغ به‌مثابۀ تمثالی از بهشت، همواره در میان باورهای ایرانیان، جایگاه مقدسی داشته است. برخلاف اندیشه‌های رایج مبنی بر هویت و ساختار یکسان باغ ایرانی در طول تاریخ، شاخصه‌های اصلی باغ‌سازی در ادوار گوناگون بسیار متغیّر بوده است. به‌نظر می‌رسد این تفاوت‌ها با تغییر آیین‌های دینی که تعاریف متفاوتی از بهشت آرمانی ارائه می‌دهند، نمود بارزتری یافته و مستلزم تأملی دقیق‌تر است. این پژوهش سعی بر این دارد تا ضمن بررسی مصادیقی از دوران ساسانی و دستیابی به الگوی کلی باغ‌سازی در این دوران، تغییرات صورت‌گرفته در آن با ورود به دوران اسلامی را مورد ارزیابی قرار دهد؛ همچنین با بررسی شاخصه‌های بهشت آرمانی و مبانی نظری مرتبط با این مقوله در ادیان زرتشت و اسلام، حکمت دستیابی به این الگوها و دلایل تفاوت‌های کالبدی باغ‌های این دو دوره مشخص می‌شود. در این تحقیق، با استناد به آموزه‌های اوستا و قرآن و سایر منابع دینی، با روش تحقیق تفسیری‌ـ تاریخی شاخصه‌های مورد اشاره در توصیف باغ‌های بهشتی تبیین می‌شود؛ سپس با روش تطبیقی به بازبینی مبانی نظری باغ‌سازی ایرانی در دوران ساسانی و اسلامی می‌پردازیم تا امکان انطباق مؤلفه‌ها و عناصر باغ ایرانی با مبانی نظری فرهنگ دینی (زرتشتی و اسلامی) فراهم شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد صفات و مفاهیم نمادین مرتبط با باغ‌سازی، مبنایی فرهنگی و صبغه‌ای دینی دارد و ویژگی‌های خود را از صفات بهشت آرمانی مذهب و آیین حاکم بر جوامع می‌گیرد و همین تفاوت‌هاست که به ساختارها و الگوهای کالبدی متفاوت در هر برهه از زمان می‌انجامد. تمدن ایران در دورۀ رواج و گسترش آیین‌های میترایی، مزدیسنا و زرتشتی با تفسیر ویژه از طبیعت به تقدیس آن می‌پرداخت؛ اما با ورود دین اسلام، احترام به طبیعت جای تقدیس آن را گرفت و به تبع آن، تغییرات کالبدی چشمگیری از منظر برون‌گرایی‌ـ درون‌گرایی، محوربندی، موقعیت قرارگیری، تعداد طبقات کوشک و... در باغ‌های ایرانی به‌وجود آمد. بررسی‌ها حاکی از آن است که کوشک‌های ساسانی نسبت به اسلامی، بعد درون‌گرای قوی‌تری نسبت به طبیعت پیرامونی داشته‌اند؛ با این حال، مرزبندی و تعریف حریمی مشخص برای باغ، با آغاز دورۀ اسلامی معنی و مفهوم می‌یابد. با گذر از دوران ساسانی به اسلامی، محوربندی و تقسیمات کلی پلان باغ‌ها از تقسیمات دوتایی به الگوی چهارباغ متحول و بر تعداد طبقات کوشک‌ها نیز افزوده شد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله باغ، بهشت، ساسانی، زرتشت، اسلام، مبانی نظری،
عنوان انگلیسی A Comparative Study of Iranian Gardens in Sassanid and Islamic Era Based on Described Heavens
چکیده انگلیسی مقاله Gardens as simulacrums of Heaven have been supposed sacred in Iranians’ beliefs. Despite the common notion that Iranian gardens have had an invariant identity and template over time, the main features of the garden have been very variable in different periods. Physical diversities have become more obvious and sensible according to religious ritual changes which offer different definitions and characteristics for ideal paradise. This study aims to investigate the main features of Sassanid gardens, achieve the overall pattern of them and recognize their changes under the influence of Islamic era. In this way the main cause of physical differences is determined according to the various characteristics of an ideal haven in Zoroastrianism and Islam religions. In this paper, citing religious teachings to the Avesta and the Holy Quran and other sources, to describe the characteristics mentioned in the Gardens will be explained. Then comparative method is used to verify the theoretical foundations of Iran during Sassanid and Islamic period to adapt the components and elements of Persian Gardens to these theoretical foundations (Zoroastrian and Muslim). This method allows us to compare the characteristics of Sassanid and Islamic gardens with the main features of Ideal gardens described in Avesta and Quran. In addition, the physical diversities under the effect of different theoretical foundations are determined. Studies show gardening and garden art is a fixed compartment of all cultures and its evolution is influenced by functionality and religious concepts. Characteristics and symbols associated with garden architecture are on the basis of religious Beliefs and the characteristics of ideal heaven. The differences in theoretical part results in various architectural characteristics: nature was considered sacred in religions such as M. (Mitrayi), Mzdysna and Zoroastrian, but the arrival of Islam, respect for nature was replaced by it’s consecration. Consequently, significant physical changes in terms of extroversion – introversion, location, number of floors of the palace and ... are observed in Persian gardens. Studies indicate that Sassanid gardens are more introverted than Islamic ones. However, defining special boundaries for gardens became popular in Islamic era. There are other physical differences such as plan division, axes, number of floors and etc. between the gardens of these two eras.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله باغ, بهشت, ساسانی, زرتشت, اسلام, مبانی نظری
نویسندگان مقاله مهدی حمزه‌نژاد |


پریا سعادت‌جو |


مجتبی انصاری |


نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111723_8844a73b337641f2d20632b37da1216f.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات