این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۳، شماره ۶، صفحات ۵-۲۳
عنوان فارسی ریخت‌شناسی معماری مسجد کبود تبریز
چکیده فارسی مقاله مسجد کبود تبریز یکی از نفایس معماری ایرانی است که با وجود اهمیت بی‌بدیل این بنا در منظومۀ میراث معماری ایرانی، ابهاماتی دربارۀ آن وجود دارد. مقالۀ حاضر به بررسی یکی از این ابهامات می‌پردازد که دربارۀ ویژگی‌های سبکی این مسجد است،. دلیل تردیدها دربارۀ شیوۀ معماری این بنا، مربوط به هندسۀ پلان و ترکیب حجمی خاص آن است که باعث شده این بنا از دیگر نمونه‌های معماری مسجد در ایران متمایز باشد. شیوۀ معماری این بنا اگرچه باب جدیدی در طراحی مسجد در معماری ایرانی گشود، لکن نتوانست اشتیاق و رغبت معماران بعدی را برای تکرار و تکمیل فرم آن برانگیزد؛ لذا اندیشۀ به‌کاررفته در آفرینش معماری مسجد کبود تبریز، همچون تک‌ستاره‌ای بود که برای یک‌بار درخشید و سپس خاموش شد. نوشتار حاضر در پی پاسخ‌گویی به این پرسش‌هاست: 1. هویت معماری مسجد کبود تبریز ریشه در فرهنگ معماری کدام سرزمین دارد؟ 2. اگر ترکیب حجمی این بنا برگرفته از الگوهای معماری وارداتی است، پس چرا فرم‌های معماری ایرانی در سیمای آن موج می‌زنند؟ 3. در تکوین نهایی این اثر معماری، اتمسفر فرهنگی ایرانِ قرن نهم چگونه و به چه میزان اثرگذار بوده است؟ این پژوهش به‌لحاظ محتوا، با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و در مرحل ۀ مطالع ۀ تطبیقی با دیگر نمونه‌های معماری، از روش بررسی قیاسی نیز بهره گرفته شده است. در این مقاله، نتیجه می‌شود که بنای مسجد کبود تبریز هرچند شباهت فرمی به برخی آثار معماری عثمانی دارد، معماران سازندۀ آن که هنرم ن دان ایرانیِ خطۀ آذربایجان بودند، با کاربست تفکر بومی و فنون سنتی، چنان فرم وارداتی این مسجد را با عناصر فرهنگ معماری ایرانی آمیخته ساخته‌اند که محصول نهایی، سیمای معماری ایرانی به‌خود گرفته و بخشی از آن شده است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله فرم معماری، ویژگی‌های سبکی، معماری ایرانی، معماری عثمانی، مسجد کبود،
عنوان انگلیسی Architectural Morphology in Kabood Mosque of Tabriz (Iran)
چکیده انگلیسی مقاله The present paper intends to answer the ambiguities which are proposed about the form originality of Tabriz Blue Mosque. The reasons for uncertainties about the form originality and the architectural method of this building are related to its planning method and special volumetric composition that have led it to be distinguished from other architectural types of mosques in Iran, in a way that, from the viewpoint of form pedigree no similar building can be found before or after it that indicates the logical sequence of a special architectural experience. So, in the architectural background of Iranian mosque, the idea used in architectural creation of Tabriz Blue Mosque is such a single star that shone only once and disappeared. Based on what is mentioned, the present paper intends to answer the following questions: A) In which country’s architectural culture the architectural identity of Tabriz Blue Mosque is rooted? B) If the volumetric composition of this building is retrieved from the imported architectural patterns, why does its image manifest Iranian architectural elements? C) How and to what extent the final development of this architectural monument is influenced by cultural atmosphere of the Tabriz of ninth century? From the viewpoint of nature and content of discussion, this paper has been written in a descriptive-analytical method and in the stage of comparative study with other architectural models, the deductive method of investigation is also utilized. It can be inferred that although the Blue Mosque building belongs to some Ottoman architectural monuments from the form point of view, the Iranian architects constructing it who were artists from the territory using Azeri method of Iranian architecture, by applying their indigenous thought and traditional techniques, intermingle the imported architectural form of this mosque with Iranian architectural culture in a way that the final product becomes a part of Iranian architectural discourse.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله فرم معماری, ویژگی‌های سبکی, معماری ایرانی, معماری عثمانی, مسجد کبود
نویسندگان مقاله محمدباقر کبیرصابر |


حامد مظاهریان |


مهناز پیروی |


نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111729_b6c49e6a1aafa33875c943b49b5c7a34.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات