این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۶، شماره ۱۱، صفحات ۱۰۳-۱۲۴
عنوان فارسی گونه‌شناسی تحلیلی مساجد تاریخی حوزۀ فرهنگی کردستان ایران
چکیده فارسی مقاله منطقۀ کردستان ایران، یکی از مناطقی است که از لحاظ مطالعه و نوع تحلیل معماری، به‌خصوص در دورۀ اسلامی، به‌شدت مغفول مانده است. شناخت مساجد این منطقه می‌تواند درکی عمیق‌تر از وضعیت معماری ایران در این دوران به‌دست دهد. هدف نوشتار پیش رو، معرفی ویژگی‌های این مساجد و دسته‌بندی آن‌ها بنا به‌ خصوصیات کالبدی‌شان یا به‌عبارتی گونه‌شناسی این مساجد براساس اجزای فضایی یا کالبدی آن‌هاست. نوشتار پیش رو، با مطالعه و مرور 27 مسجد تاریخی حوزۀ فرهنگی کردستان، به‌دسته‌‌بندی، شناسایی خصوصیات و درنهایت، گونه‌‌شناسی مساجد این منطقه خواهد پرداخت. بدین‌منظور، در ابتدا، به تعریف اندام‌ها که در معماری مساجد این منطقه حائز اهمیت هستند، پرداخته خواهد شد و سپس به‌ترتیب از ساده‌ترین و بنیادی‌ترین الگو تا پیچیده‌‌ترین الگوهای موجود در این مساجد، به‌تفکیک براساس نوع ترکیب اجزای کالبدی‌شان معرفی خواهد شد. در ذیل این معرفی‌ها، رابطۀ هرگونه با گونه‌‌های ساده‌‌تر پیشین بررسی و نشان داده خواهد شد که این گونه‌‌ها در رابطه‌ای مشخص با یکدیگرند. شبستان ستون‌دار بنیادی‌‌ترین الگوی این مساجد است، تقریباً در همۀ نمونه‌‌ها و گونه‌‌ها همچنان حضور دارد و با نظمی قابل‌فهم بسط می‌‌یابد. راهرو و ایوان، به‌خصوص ایوان‌های رو به قبله، با افزودن به شبستان آن را گسترش می‌دهند. این مساجد گونۀ اصلی اول مساجد منطقۀ کردستان هستند. گونۀ دوم دارای حیاط‌ مرکزی و ترکیبی از الگوهای مساجد گونۀ اول و مساجد مرکز ایران است. در این مساجد، حجره‌هایی که در گونۀ اول در راهروهای پیرامون شبستان ستون‌دار قرار داشتند، به سه‌طرف حیاط ‌مرکزی منتقل شده‌‌اند. این دو گونه دارای زیرگونه‌هایی هستند که تفاوتشان در مواردی مانند تعداد یا وجود و عدم وجود ایوان‌ها و راهروهاست. درنهایت، به‌منظور نظم بخشیدن به اطلاعات و تحلیل‌های انجام‌شده، گونه‌‌بندی‌‌ای انجام شده که در قالب یک جدول جامع، در انتهای پژوهش، گرد هم آورده شده است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله معماری مساجد کردستان، مساجد سنندج، مساجد کرمانشاه، گونه‌شناسی مسجد،
عنوان انگلیسی Analytical Typology of Historic Mosques in the Cultural Kurdistan Region
چکیده انگلیسی مقاله The Kurdistan of Iran is one of the regions widely disregarded in the historical architectural study or architectural analysis, especially during the Islamic era. Studying the mosques of this region can lead to a deeper understanding of Iranian architecture in this era. This paper aims to introduce the characteristics of mosques by categorizing them through a typological approach. For this purpose, 27 of historical mosques in the region are studied and their main repetitive spatial units are considered as the basis of the typology. The compositional models of these mosques, from the simplest to the most complicated form regarding different combinations, are each separately introduced. Following these introductions, the relation of each type with simpler earlier types is discussed and it is maintained that all types are inter-related. The pillared shabestān is the most fundamental spatial unit of these mosques, which is the core unit in almost all examples and all types. Other units such as the iwān and rāhros are organized around it and define the first type of historical mosques in Kurdistan. The second type, which includes mosques with interior courtyards, combines the regional/traditional model of the first type with that of the mosques of central Iran. This second type of mosques includes a shabestān with hujrehs dispersed on three sides of the courtyard. These two main types include some sub-types and variations differing in the presence or the number of iwāns and rāhros. Based on these facts, a typology is suggested and is comprehensively illustrated in a table in the final section of the paper. 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله معماری مساجد کردستان, مساجد سنندج, مساجد کرمانشاه, گونه‌شناسی مسجد
نویسندگان مقاله محمدحسن خادم‌زاده |
دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا

غلامحسین معماریان |
دانشکدۀ معماری شهرسازی

کامیار صلواتی |


نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111783_519ee686c0ac22a7efc66c5e7bfaf712.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات