این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۶، شماره ۱۱، صفحات ۵-۲۱

عنوان فارسی مطالعۀ کارکرد سازۀ آبی حصار سوم محوطۀ باستانی چغازنبیل با مطالعۀ میدانی و مدل‌سازی هیدرولیکی‌ـ هیدرولوژیکی
چکیده فارسی مقاله محوطۀ باستانی چغازنبیل به‌عنوان اولین میراث جهانی ثبت‌شده در ایران، دربرگیرندۀ سه محوطۀ هم‌مرکز اصلی با مرزهای حصار مرکزی، حصار میانی و حصار بیرونی است که بناهای شاخص مانند زیگورات، مجموعه کاخ‌ها و آرامگاه‌ها و تأسیسات شهری را در خود جای داده است. یکی از مهم‌ترین سازه‌های این محوطه، سازۀ آبی حصار سوم می‌باشد که مشاهدات و مطالعات ژئوفیزیک این پژوهش، دو آنومالی مدفون دیگر را نیز با مصالح مشابه در نقاط دیگری از حصار سوم شناسایی کرده است. رومَن گیرشمن (1895ـ1979) باستان‌شناس و حفار مجموعه، اعتقاد داشت که آب انتقال‌یافته از رودخانۀ کرخه در محل سازۀ آبی تصفیه شده و مورد استفادۀ ساکنان شهر قرار می‌گرفته است؛ لیکن مرتفع بودن محوطۀ باستانی نسبت‌به نقاط اطراف و عدم حضور شواهدی مبنی بر کانال انتقال آب از کرخه به‌سمت حصار سوم در نقطۀ سازۀ آبی، سؤال اصلی این پژوهش را مبنی بر نوع و مکانیسم عملکرد سازۀ آبی مورد مطالعه ایجاد می‌کند. دیدگاه عملکرد دفعی سازۀ آبی موجود با عنایت به نتایج بررسی‌های اخیر نیز به‌عنوان یکی از فرضیه‌های اصلی از دیدگاه مهندسی آب در این پژوهش، مورد مطالعۀ دقیق قرار می‌گیرد. این پژوهش با مطالعات میدانی زمین‌شناسی زهکش‌های طبیعی و بررسی وضعیت تخلیۀ رواناب و زهاب شهری، مطالعات بیولوژیکی و محیط‌زیستی آغاز شد. مطالعات دقیق ژئوفیزیک حصار سوم برای شناسایی احتمال وجود سازه‌های مشابه و اسکن لیزر سازۀ آبی موجود برای تشخیص هندسۀ دقیق مجاری داخلی سازه انجام شد. با توجه به میزان توان تولید هیدرولوژیکی رواناب در زیرحوزه‌های منتهی به سازه‌های آبی موجود و تطبیق آن با ظرفیت گذردهی هیدرولیکی، وضعیت توپوگرافی و زمین‌شناسی و همچنین پلان قرارگیری سایر آنومالی‌های سازۀ آبی در قسمت‌های دیگر حصار سوم، می‌توان عملکرد زهکشی رواناب و زهاب شهری زیرحوزه‌های محوطه را از دیدگاه مهندسی آب و هیدرولیک، تأیید و تصدیق نمود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله چغازنبیل، رواناب، سازۀ آبی، عملکرد، زهکشی، آب‌انبار، دفع آب،

عنوان انگلیسی Investigating the Function of the Water System of the Ancient Site of Tchogha Zanbil: A Field Survey and Hydrologic-Hydraulic Modeling
چکیده انگلیسی مقاله The ancient site of Tchogha Zanbil was a complex in the Elamite city of Dur Untash. It was protected inside three concentric walls. The ziggurat, temples and palaces and other urban facilities were inside the walls of the ancient city. Tchogha Zanbil is also famous because of its water technologies, especially the water system in the third enclosure of the ancient site. Roman Ghirshman (1895-1979) who carried out the main excavations at the site supposed that it was a water refinery system for the use of the city inhabitants. Nevertheless, the high altitude of the ancient city and the lack of evidence of the existence of a canal from the Karkheh River raise the question of the function and mechanism of this water system. The possibility of the system to have been a drainage system or a reservoir to save water is also precisely studied. Geological surveys of natural drainage paths, examination of the discharge of urban runoff, and biological and environmental studies were carried out. Documentation was carried out with a laser scanning system, as well as geophysical and hydrological surveys that were used to map the inner channels of the system. Finally, the studies show that the draining function can be a plausible hypothesis in view of hydraulic engineering for the Tchogha Zanbil water system.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله چغازنبیل, رواناب, سازۀ آبی, عملکرد, زهکشی, آب‌انبار, دفع آب

نویسندگان مقاله صادق پرتانی |
دانشکده فنی

وحید حیدری |
دانشکده هنر


نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111778_ed66d749e90c1fcd6f30a65a4d81c623.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات