این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۶، شماره ۱۲، صفحات ۶۷-۸۲
عنوان فارسی شأن کیفیت در معماری اسلامی، با استناد به آراء ابن‌عربی
چکیده فارسی مقاله مخاطبان آثار معماری اسلامی به‌واسطۀ حضور در این مکان‌ها به کیفیتی اذعان می‌کنند که بی‌گمان عمق وجود آن‌ها را نشانه رفته است. اما اگر این تجربۀ عمیق درونی را که مختص بناهای اسلامی نیز نیست و در اغلب بناهای فرهنگ‌های سنتی یافت می‌شود، با نظریه‌پردازی‌های رایج در باب فهم معماری مقایسه نماییم کمتر سنخیتی پیدا می‌کنیم. بر این مبنا اهتمام این مقاله بر آن است که با استعانت از پشتوانۀ غنی عرفان اسلامی، نکات و ابهاماتی را که دربارۀ مسئلۀ کیفیت وجود دارد، تا حدی روشن نموده و نتایج آن را در حد بضاعت خود، در حوزۀ معماری جاری سازد. در این راستا با ابتنای بر آنچه از قلمرو اندیشۀ عارفان اسلامی مستفاد می‌شود، می‌توان گفت که یک اثر معماری نیز همچون کلیت پدیده‌های عالم اعم از مصنوع و طبیعی، زنده و ذومراتب بوده و بسطی طولی در نظام هستی دارد: از مرتبۀ ماهوی یا باطنی تا نمود بیرونی یا ظاهری. اما مبتنی بر قاعدۀ سلسله‌مراتب وجودی در پدیده‌ها، زندگی ذاتی مکان‌های مختلف نسبی است. در این میان کیفیت و کمیت یک مکان نیز دو مؤلفۀ اساسی و تعین‌‌بخش مرتبۀ ظاهری آن هستند که میزان هستی ذاتی یک مکان، به آن‌ها نیز سریان پیدا می‌کند. نکتۀ مهم‌تر آنکه در فهم عرفانی از میان دو وجه ظاهری مکان، کیفیات آن تقدم وجودی، مرتبه‌ای و معرفتی نسبت به کمیت آن داشته و در واقع نسبتی طولی با ذات مکان دارند. پس می‌توان استنباط نمود تأثیرگذاری عمیقی که به‌واسطۀ حضور در آثار معماری اسلامی رخ می‌دهد، در وهلۀ اول به‌مناسبت ذات زندۀ این مکان‌هاست؛ که این میزان از زندگی از مجرای کیفیات چندسطحی مکان‌ها از سوی مخاطبان آن‌ها دریافت می‌شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ماهیت، کیفیت، کمیت، مکان، معماری اسلامی،
عنوان انگلیسی The Importance of Quality in Islamic Architecture, with Reference to Ibn ‘Arabi’s Mysticism
چکیده انگلیسی مقاله Almost all visitors of works of Islamic architecture agree about a special quality that touched them deep inside in the direct experience of these places. This internal experience of quality, not necessarily restricted to encounters with works of Islamic architecture, has been rarely discussed and somehow been neglected in general studies or theories of architecture. Therefore, the main purpose of this paper is to disambiguate this concept with reference to Islamic mysticism, and then explain it in the architectural discourse. In this way, it can be stated that a work of architecture, like all natural and artificial phenomena in the cosmos, is a being of multiple ranks of existence. According to the doctrine of levels of existence (maratib al-wujud), place is an essence that corresponds to rank among levels. The quality and quantity (forma and materia) of place are two complementary aspects of its exterior existence, representing its essential rank. The main point is that between the two exterior aspects of place, quality is higher in rank than quantity, and it is affected by and directly related to its essence. Therefore, we can acknowledge that the deep effect felt in the presence of Islamic architectural works is primarily because of the living essence of these places that would permeate the visitors through the multiple levels of the quality of that place.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ماهیت, کیفیت, کمیت, مکان, معماری اسلامی
نویسندگان مقاله مهسا رحمانی |
دانشگاه شهید بهشتی

نشانی اینترنتی https://jias.kashanu.ac.ir/article_111792_63d54086ac8ab58e5358e267ea7a8538.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات