این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مطالعات معماری ایران، جلد ۱، شماره ۲، صفحات ۱۰۹-۱۲۸
عنوان فارسی گونه‌شناسی مزارهای اسلامی در ایران، بر اساس مفاهیم قدسی تشبیه، تنزیه، جمال و جلال
چکیده فارسی مقاله در طول تاریخ، بناهای مذهبی به‌ویژه مزار امامان و بزرگان علم و عرفان، شکل‌های مختلفی به خود گرفته و به نظر می‌رسد تفاوت در نحوه تجلی صفات و مفاهیم، باعث ایجاد تفاوت‌های کالبدی در آن‌ها گشته است. حال باید دید که آیا این تفاوت‌ها دارای مبانی معنادار خاصی است و آیا بررسی چگونگی تفاوت‌ها می‌تواند در گونه‌شناسی مزارها مؤثر واقع شود؟ نگارندگان این تحقیق درصدد گونه‌شناسی مزارها، بر اساس تفاوت‌های معنایی و مفاهیم معرفتی مطرح‌شده در عرفان برآمده‌اند و این گونه‌ها را با استفاده از مفاهیم تشبیه، تنزیه و صفات جمال، جلال، در سه دسته مزارهای تشبیهی‌ ـ جمالی، مزارهای تنزیهی‌ ـ جلالی، و مزارهای تشبیهی‌ ـ جمالی و تنزیهی‌ ـ جلالی، مورد بررسی قرار داده و به بررسی ویژگی کالبدی مزارها، مرتبط با هر یک از این گونه‌ها پرداخته‌اند. در خلال پژوهش از طریق روش مقایسه تطبیقی، معیارهایی برای سه گونه در نظر گرفته شده است، به این ترتیب که گونه تشبیهی‌ ـ جمالی دارای ویژگی‌های حداکثر رابطه با طبیعت تشبیهی، دلالتگری نشانه و نماد، اصالت مقبره در سامان‌دهی فضاهای مزار، قرارگیری مقبره در فضای درون، به‌کارگیری مصالح فاخر و پرتزئین و وجود سلسله‌مراتب فضایی در رسیدن به مزار است و بهترین نمونه در این گونه، مزار امامان شیعه می‌باشد که در دوره صفوی و قاجار به اوج خود رسیده است. گونه تنزیهی‌ ـ جلالی دارای ویژگی‌های حداقل رابطه با طبیعت تشبیهی، دلالتگری آیه‌، عدم اصالت مقبره در سامان‌دهی فضاهای مزار، عدم قرارگیری مقبره در فضای درون، به‌کارگیری مصالح کم‌بها و کم‌تزئین و عدم وجود سلسله مراتب فضایی در رسیدن به مزار است. بیشترین نمونه‌های این گونه، در میان اهل سنت رایج است که دارای کمترین میزان به‌کارگیری عناصر کالبدی و مجلل‌اند. گونه تشبیهی‌ ـ جمالی و تنزیهی‌ ـ جلالی، دارای ویژگی‌های مشترک هر دو مزار است و در دوره‌های آل‌بویه و سبک خراسانی و رازی، رواج بیشتری داشته است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله مزار، تشبیه، تنزیه، جمال، جلال، گونه‌شناسی.
عنوان انگلیسی Typology of the Islamic Shrines, Based on Sacred Concepts: Tashbih, Tanzyh, Jamal and Jalal
چکیده انگلیسی مقاله Today, religious buildings‌‌, particularly the shrines, have a special place in the category of Architecture. These shrines have been changed during the history and they have found substantial physical differences with each other. It seems that, the difference in the expression of traits and concepts has caused the physical changes between them. Now, the main question is whether these differences have a significant fundamentals and how the differences can be effective in typology of the shrines? Thus, the aim of this study is to seek the typology of shrines, based on the existing differences and the views expressed in patterns of knowledge. These patterns usind the concepts of mystical Tashbih, Tanzyh and the traits Jamal, Jalal will be studied in three types: 1-the “Tashbihi- Jamali” shrines, 2- the “Tashbihi-jamali and Tanzyhi-Jalali” shrines and 3-the “Tanzyhi- Jalali” shrines. During the study, criterias of these three patterns are considered: the “Tashbihi-Jamali” shrines features are: maximum relationship with metaphorical nature, maximum Decoration, use of signs and symbols, centre Oriented ,The importance of inner space, Use of fine materials, Use of spatial hierarchy. The best samples of this pattern is the tomb of “Shia Imams”, which started the in the “Ilkhani” course & has reached its peak in the “Safavi” course. The “Tanzihi-Jalali” shrines features are: minimum relationship with metaphorical nature, minimum Decoration, use of purity, Axis oriented, Insignificance of the inner space, use of low-value materials, Lack of spatial hierarchy. Most samples of this pattern, have been popular among the “Sunnis”. This pattern has the least amount of the physical elements and luxurious. The “Tashbihi-jamali and Tanzyhi-Jalali” shrine have common features of both shrines & In the course of the “Ale-buye”, “Khorasani” and “Razi”style has been most prevalent.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله shrine, Tashbih, Tanzih, Jamal, Jalal, typology
نویسندگان مقاله مهدی حمزه نژاد | mahdi hamzehnejad


صبا خراسانی مقدم | saba khorasani moghaddam


نشانی اینترنتی http://jias.kashanu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-27-13&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1193/article-1193-220148.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات